દેશની સેવા કરવી અને આકાશમાં ઊંચી ઉડાન ભરવી એ ભારતના લાખો યુવાનોનું સપનું હોય છે. જો તમે પણ ભારતીય વાયુસેના (Indian Air Force) માં એક ગૌરવશાળી ઓફિસર તરીકે જોડાવવા માંગો છો, તો તમારા માટે એક ખૂબ જ ઉત્સાહજનક સમાચાર આવી ગયા છે. ભારતીય વાયુસેના દ્વારા AFCAT 2 / 2026 (Air Force Common Admission Test) ની સત્તાવાર જાહેરાત બહાર પાડી દેવામાં આવી છે.
આ ભરતી અંતર્ગત ફ્લાઈંગ બ્રાન્ચ (Flying Branch) અને ગ્રાઉન્ડ ડ્યુટી (Ground Duty – Technical & Non-Technical) શાખાઓમાં કમિશન્ડ ઓફિસરની પોસ્ટ્સ માટે લાયક પુરુષ અને મહિલા ઉમેદવારો પાસેથી અરજીઓ મંગાવવામાં આવી છે. ચાલો આ લેખમાં આપણે AFCAT 2 2026 ની લાયકાત, વય મર્યાદા, પસંદગી પ્રક્રિયા અને અરજી કરવાની પદ્ધતિ વિશે વિગતવાર અને સરળ ભાષામાં સમજીએ.
AFCAT 2 2026: એક નજરે (Key Highlights)
અરજી કરતા પહેલા આ ભરતી પ્રક્રિયાની મુખ્ય અને મહત્વની તારીખો તેમજ વિગતો જાણી લેવી જરૂરી છે:
- સંસ્થાનું નામ: ભારતીય વાયુસેના (Indian Air Force – IAF)
- પરીક્ષાનું નામ: AFCAT 2 / 2026 (એર ફોર્સ કોમન એડમિશન ટેસ્ટ)
- શાખાઓ (Branches): ફ્લાઈંગ બ્રાન્ચ અને ગ્રાઉન્ડ ડ્યુટી (ટેકનિકલ અને નોન-ટેકનિકલ)
- એન્ટ્રીનો પ્રકાર: PC (પરમેનન્ટ કમિશન) અને SSC (શોર્ટ સર્વિસ કમિશન)
- અરજી કરવાનો મોડ: ઓનલાઈન (ઓફિશિયલ પોર્ટલ દ્વારા)
- અરજી શરૂ થવાની તારીખ: 01 જૂન 2026
- અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: 30 જૂન 2026
- સત્તાવાર વેબસાઈટ: afcat.cdac.in / careerindianairforce.cdac.in
કઈ-કઈ બ્રાન્ચ માટે ભરતી થશે? (Branches and Entry Types)
AFCAT પરીક્ષા દ્વારા ઉમેદવારોને તેમની શૈક્ષણિક લાયકાત અને રસના આધારે અલગ-અલગ વિભાગોમાં નિયુક્તિ આપવામાં આવે છે:
1. ફ્લાઈંગ બ્રાન્ચ (Flying Branch)
આ વિભાગમાં પસંદ થતા ઉમેદવારો ફાઈટર પ્લેન્સ, ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટ અને હેલિકોપ્ટર ઉડાડવાનું રોમાંચક કામ કરે છે.
2. ગ્રાઉન્ડ ડ્યુટી – ટેકનિકલ (Ground Duty – Technical)
આમાં એરોનોટિકલ એન્જિનિયરિંગ (Mechanical અને Electronics) નો સમાવેશ થાય છે. વાયુસેનાના આધુનિક વિમાનો અને હથિયારોની ટેકનિકલ જાળવણી આ વિભાગના ઓફિસર્સ કરે છે.
3. ગ્રાઉન્ડ ડ્યુટી – નોન-ટેકનિકલ (Ground Duty – Non-Technical)
આ વિભાગમાં વહીવટી અને મેનેજમેન્ટ સંબંધિત કામગીરી હોય છે. જેમ કે:
- એડમિનિસ્ટ્રેશન (Administration)
- લોજિસ્ટિક્સ (Logistics)
- એકાઉન્ટ્સ (Accounts)
- એજ્યુકેશન (Education)
- મેટિયોરોલોજી (Meteorology – હવામાન વિભાગ)
જરૂરી લાયકાત અને વય મર્યાદા (Eligibility & Age Limit)
ભારતીય વાયુસેનામાં ઓફિસર બનવા માટે શારીરિક ક્ષમતાની સાથે સાથે ચોક્કસ શૈક્ષણિક માપદંડો અને ઉંમરની મર્યાદા ખૂબ જ મહત્વ ધરાવે છે:
વય મર્યાદા (Age Limit – 01 જુલાઈ 2027 ના રોજ ગણતરી મુજબ):
- ફ્લાઈંગ બ્રાન્ચ માટે: ઉમેદવારની ઉંમર 20 થી 24 વર્ષ ની વચ્ચે હોવી જોઈએ. (એટલે કે ઉમેદવારનો જન્મ 02 જુલાઈ 2003 થી 01 જુલાઈ 2007 ની વચ્ચે થયેલો હોવો જોઈએ). જે ઉમેદવારો પાસે DGCA (ભારત) દ્વારા જારી કરાયેલ માન્ય કોમર્શિયલ પાયલટ લાયસન્સ છે, તેમને વય મર્યાદામાં 26 વર્ષ સુધીની છૂટછાટ મળે છે.
- ગ્રાઉન્ડ ડ્યુટી (ટેકનિકલ/નોન-ટેકનિકલ) માટે: ઉમેદવારની ઉંમર 20 થી 26 વર્ષ વચ્ચે હોવી अनिवार्य છે. (જન્મ તારીખ 02 જુલાઈ 2001 થી 01 જુલાઈ 2007 ની વચ્ચે હોવી જોઈએ).
શૈક્ષણિક લાયકાત (Educational Qualification):
- ફ્લાઈંગ બ્રાન્ચ: ઉમેદવારે ધોરણ 12 માં ફિઝિક્સ (ભૌતિકશાસ્ત્ર) અને મેથ્સ (ગણિત) વિષયોમાં ઓછામાં ઓછા 50% માર્ક્સ મેળવેલા હોવા જોઈએ. આ સાથે કોઈપણ પ્રવાહમાં લઘુત્તમ 60% માર્ક્સ સાથે ગ્રેજ્યુએશન (સ્નાતક) અથવા 60% માર્ક્સ સાથે B.E./B.Tech ની ડિગ્રી હોવી જરૂરી છે.
- ગ્રાઉન્ડ ડ્યુટી (ટેકનિકલ): ધોરણ 12 માં ફિઝિક્સ અને મેથ્સમાં 50% માર્ક્સ અને સાથે ચાર વર્ષની એન્જિનિયરિંગ/ટેકનોલોજીની ડિગ્રી (લઘુત્તમ 60% માર્ક્સ સાથે) હોવી જોઈએ.
- ગ્રાઉન્ડ ડ્યુટી (નોન-ટેકનિકલ): માન્ય યુનિવર્સિટીમાંથી કોઈપણ વિષયમાં લઘુત્તમ 60% માર્ક્સ સાથે ગ્રેજ્યુએશન પૂરું કરેલું હોવું જોઈએ. (એકાઉન્ટ્સ બ્રાન્ચ માટે B.Com અથવા ફાયનાન્સ સંબંધિત ડિગ્રી જરૂરી છે).
(નોંધ: ગ્રેજ્યુએશનના છેલ્લા વર્ષમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ પણ આ પરીક્ષા માટે શરતોને આધીન અરજી કરી શકે છે.)
પસંદગી પ્રક્રિયા કેવી રહેશે? (Selection Process)
AFCAT ની પસંદગી પ્રક્રિયા અત્યંત પારદર્શક અને કડક માનવામાં આવે છે, જે ત્રણ મુખ્ય તબક્કામાં વહેંચાયેલી છે:
- ઓનલાઈન લેખિત પરીક્ષા (AFCAT Written Exam): બધા જ ઉમેદવારોએ કોમ્પ્યુટર આધારિત ટેસ્ટ (CBT) આપવાની રહેશે. આમાં જનરલ અવેરનેસ, વર્બલ એબિલિટી ઇન ઇંગ્લિશ, ન્યુમેરિકલ એબિલિટી, રિઝનિંગ અને મિલિટરી એપ્ટિટ્યુડના પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે.
- SSB / AFSB ઇન્ટરવ્યુ: લેખિત પરીક્ષા પાસ કરનાર ઉમેદવારોને એર ફોર્સ સિલેક્શન બોર્ડ (AFSB) દ્વારા ઇન્ટરવ્યુ માટે બોલાવવામાં આવે છે. આ 5 દિવસની પ્રક્રિયા છે જેમાં સાયકોલોજી ટેસ્ટ, ગ્રુપ ટાસ્ક અને પર્સનલ ઇન્ટરવ્યુ લેવાય છે. ફ્લાઈંગ બ્રાન્ચના ઉમેદવારો માટે CPSS (Computerised Pilot Selection System) ટેસ્ટ પણ આપવો પડે છે.
- મેડિકલ ટેસ્ટ અને મેરિટ લિસ્ટ: અંતે, શારીરિક અને માનસિક રીતે સંપૂર્ણ ફિટ ઉમેદવારોનું મેડિકલ ટેસ્ટિંગ થાય છે અને તેના આધારે ઓલ ઈન્ડિયા મેરિટ લિસ્ટ તૈયાર કરી ટ્રેનિંગ માટે પસંદગી કરવામાં આવે છે.
અરજી ફી (Application Fee)
- AFCAT એન્ટ્રી માટે તમામ કેટેગરીના ઉમેદવારો માટે પરીક્ષા ફી ₹250/- (બિન-રિફંડેબલ) નક્કી કરવામાં આવી છે.
- જ્યારે NCC સ્પેશિયલ એન્ટ્રી દ્વારા ફ્લાઈંગ બ્રાન્ચમાં અરજી કરનારા ઉમેદવારોએ કોઈ પણ પ્રકારની અરજી ફી ચૂકવવાની રહેતી નથી.
ઓનલાઈન અરજી કેવી રીતે કરવી? (How to Apply Online)
જો તમે વાયુસેનાની આ તમામ પાત્રતા માપદંડોને પૂર્ણ કરો છો, તો તમે નીચેના સરળ સ્ટેપ્સને અનુસરીને ઓનલાઈન ફોર્મ ભરી શકો છો:
- સત્તાવાર પોર્ટલ પર જાઓ: સૌપ્રથમ ઇન્ડિયન એર ફોર્સની સત્તાવાર વેબસાઇટ
afcat.cdac.inઓપન કરો. - નવું રજીસ્ટ્રેશન કરો: હોમપેજ પર ‘Candidate Login’ સેક્શનમાં જઈને ‘AFCAT 2 / 2026’ પર ક્લિક કરો અને ‘Sign Up’ કરીને નવું એકાઉન્ટ બનાવો.
- ફોર્મ સબમિટ કરો: રજીસ્ટ્રેશન આઈડી અને પાસવર્ડ વડે લોગઈન કરો. તમારી વ્યક્તિગત, શૈક્ષણિક અને સંપર્ક વિગતો કાળજીપૂર્વક ભરો.
- ડોક્યુમેન્ટ્સ અપલોડ કરો: તમારો પાસપોર્ટ સાઇઝનો લેટેસ્ટ ફોટોગ્રાફ, સહી અને ડાબા હાથના અંગૂઠાની છાપ સ્કેન કરીને અપલોડ કરો.
- ફી ચૂકવણી: નેટ બેંકિંગ, ક્રેડิตカード અથવા ડેબિટ કાર્ડ દ્વારા ઓનલાઈન એપ્લિકેશન ફી ભરો.
- પ્રિન્ટ આઉટ લો: ફોર્મ ફાઈનલ સબમિટ થયા પછી ભવિષ્યના સંદર્ભ માટે એપ્લિકેશન ફોર્મની પ્રિન્ટ આઉટ કાઢીને તમારી પાસે સુરક્ષિત રાખો.
નિષ્કર્ષ (Conclusion)
ભારતીય વાયુસેનામાં ઓફિસર બનવું એ માત્ર એક નોકરી નથી, પરંતુ એક ગૌરવશાળી જીવનશૈલી અને દેશ સેવાનો સર્વોચ્ચ માર્ગ છે. જો તમારી પાસે દેશ માટે કંઈક કરી છૂટવાનો જઝબો અને યોગ્ય લાયકાત હોય, તો સમય બગાડ્યા વિના 1 જૂન 2026 થી શરૂ થતી અરજી પ્રક્રિયામાં ભાગ લો. યોગ્ય રણનીતિ અને નિયમિત તૈયારી સાથે આ પરીક્ષા સરળતાથી પાસ કરી શકાય છે.
વધુ વિગતવાર માહિતી અને સત્તાવાર નોટિફિકેશન ડાઉનલોડ કરવા માટે ઉમેદવારોને વાયુસેનાની ઓફિશિયલ વેબસાઈટની મુલાકાત લેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. Best of Luck!