વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં રિસર્ચ (Research) કરવા અથવા દેશની પ્રતિષ્ઠિત યુનિવર્સિટીઓમાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર (Assistant Professor) તરીકે કારકિર્દી બનાવવાની ઈચ્છા ધરાવતા ઉમેદવારો માટે એક મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) દ્વારા Joint CSIR-UGC NET June 2026 માટેનું સત્તાવાર નોટિફિકેશન બહાર પાડી દેવામાં આવ્યું છે. આ પરીક્ષા દેશભરમાં જૂન-જુલાઈ સત્ર માટે આયોજિત કરવામાં આવી રહી છે અને તેના ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવાની પ્રક્રિયા પણ શરૂ થઈ ગઈ છે.
જો તમે પણ આ પરીક્ષામાં બેસવા માંગો છો, તો આ લેખ તમારા માટે ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થશે. અહીં અમે નોટિફિકેશન સંબંધિત તમામ મહત્વપૂર્ણ માહિતી જેમ કે જરૂરી તારીખો, અરજી ફી, શૈક્ષણિક લાયકાત અને ફોર્મ ભરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત વિગતવાર શેર કરી છે.
CSIR UGC NET પરીક્ષા શું છે?
સૌથી પહેલા એ સમજીએ કે આ પરીક્ષા શા માટે મહત્વની છે. CSIR UGC NET (Council of Scientific and Industrial Research National Eligibility Test) એ રાષ્ટ્રીય સ્તરની પરીક્ષા છે, જે NTA દ્વારા વર્ષમાં બે વાર લેવામાં આવે છે. આ પરીક્ષા મુખ્યત્વે સાયન્સ સ્ટ્રીમ (Science Stream) ના વિદ્યાર્થીઓ માટે હોય છે. આ પરીક્ષા પાસ કરવાથી ઉમેદવારોને ત્રણ મુખ્ય કેટેગરીમાં પાત્રતા મળે છે:
- Junior Research Fellowship (JRF): રિસર્ચ કરવા માટે દર મહિને સ્ટાઈપેન્ડ (ફેલોશિપ) મળે છે.
- Assistant Professor: કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓમાં પ્રોફેસર બનવાની લાયકાત.
- Ph.D. Admission: દેશની ટોચની સંસ્થાઓમાં પીએચ.ડી.માં સીધો પ્રવેશ.
મહત્વપૂર્ણ તારીખો (Important Dates)
NTA દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર શિડ્યુલ મુજબ, ઉમેદવારોએ સમયમર્યાદાનું ખાસ ધ્યાન રાખવું પડશે. મહત્વની તારીખો નીચે મુજબ છે:
- નોટિફિકેશન બહાર પડ્યાની તારીખ: 27 મે 2026
- ઓનલાઇન અરજી શરૂ થવાની તારીખ: 27 મે 2026
- અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: 19 જૂન 2026 (રાત્રે 11:50 વાગ્યા સુધી)
- અરજી ફી ભરવાની છેલ્લી તારીખ: 20 જૂન 2026 (રાત્રે 11:50 વાગ્યા સુધી)
- અરજી ફોર્મમાં સુધારો કરવા માટેની વિન્ડો (Correction Window): 22 જૂનથી 23 જૂન 2026
- પરીક્ષાની તારીખ (Exam Dates): 17 અને 18 જુલાઈ 2026
- પરીક્ષાનો સમય: બે શિફ્ટમાં (સવારે 09:00 થી 12:00 અને બપોરે 03:00 થી 06:00)
- પરીક્ષાનો મોડ: ઓનલાઇન – કમ્પ્યુટર બેઝ્ડ ટેસ્ટ (CBT)
- પરીક્ષાનો સમયગાળો: 3 કલાક (180 મિનિટ)
અરજી ફી (Application Fee)
અરજી સબમિટ કરવા માટે ઉમેદવારોએ પોતાની કેટેગરી મુજબ ઓનલાઇન ફી ચૂકવવી પડશે. આ ફી ડેબિટ કાર્ડ, ક્રેડિટ કાર્ડ, નેટ બેંકિંગ અથવા UPI દ્વારા ભરી શકાશે:
| કેટેગરી (Category) | અરજી ફી (INR) |
| જનરલ (General / Unreserved) | ₹ 1,150/- |
| જનરલ-EWS / OBC-NCL | ₹ 600/- |
| SC / ST / PwD / થર્ડ જેન્ડર | ₹ 325/- |
શૈક્ષણિક લાયકાત અને પાત્રતા માપદંડ (Eligibility Criteria)
CSIR NET 2026 માં જોડાવા માટે ઉમેદવારો પાસે નીચે મુજબની શૈક્ષણિક લાયકાત હોવી જરૂરી છે:
1. શૈક્ષણિક લાયકાત (Educational Qualification)
- ઉમેદવારે માન્ય યુનિવર્સિટીમાંથી સંબંધિત સાયન્સ વિષયમાં Master’s Degree (M.Sc.) અથવા તેની સમકક્ષ ડિગ્રી (જેમ કે Integrated BS-MS, BS-4 years, BE/B.Tech, B.Pharma, MBBS) મેળવેલી હોવી જોઈએ.
- જરૂરી ગુણ (Marks): જનરલ, ઓબીસી અને ઈડબલ્યુએસ કેટેગરીના ઉમેદવારો માટે માસ્ટર્સમાં ઓછામાં ઓછા 55% ગુણ હોવા ફરજિયાત છે. જ્યારે SC, ST, PwD અને થર્ડ જેન્ડરના ઉમેદવારો માટે 50% ગુણ હોવા જરૂરી છે.
- અપીયરિંગ ઉમેદવારો (Result Awaited): જે વિદ્યાર્થીઓ અત્યારે માસ્ટર્સ ડિગ્રીના છેલ્લા વર્ષમાં છે અથવા જેમના ફાઇનલ રિઝલ્ટની રાહ જોવાઈ રહી છે, તેઓ પણ ‘Result Awaited’ (RA) કેટેગરી હેઠળ અરજી કરી શકે છે. જો કે, તેમણે પરિણામ જાહેર થયાના 2 વર્ષની અંદર નિર્ધારિત ગુણ સાથે ડિગ્રી પૂર્ણ કરવાની રહેશે.
2. વય મર્યાદા (Age Limit)
- JRF (જુનિયર રિસર્ચ ફેલોશિપ) માટે: ઉમેદવારની ઉંમર 1 જૂન 2026 ના રોજ સત્તાવાર નિયમો મુજબ નિર્ધારિત હોવી જોઈએ (સામાન્ય રીતે મહત્તમ 30 વર્ષ, પરંતુ અનામત વર્ગો અને મહિલા ઉમેદવારોને નિયમ મુજબ 5 વર્ષની છૂટછાટ આપવામાં આવે છે).
- આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર અને Ph.D. માટે: કોઈ પણ ઉંમરના ઉમેદવાર અરજી કરી શકે છે, એટલે કે આ માટે કોઈ મહત્તમ વય મર્યાદા નથી.
પરીક્ષાની પેટર્ન અને મુખ્ય વિષયો (Exam Pattern & Subjects)
આ પરીક્ષા ઓનલાઇન મોડમાં એક જ પેપર તરીકે લેવામાં આવે છે, જેમાં ઓબ્જેક્ટિવ ટાઇપના (MCQs) પ્રશ્નો પૂછાય છે. પેપર મુખ્ય ત્રણ ભાગમાં વહેંચાયેલું હોય છે: ભાગ-A (જનરલ એપ્ટિટ્યુડ), ભાગ-B (મુખ્ય વિષયના બેઝિક પ્રશ્નો), અને ભાગ-C (વિશ્લેષણાત્મક અને ઉચ્ચ સ્તરીય વૈજ્ઞાનિક પ્રશ્નો).
પરીક્ષા મુખ્યત્વે નીચેના 5 વિષયો માટે લેવામાં આવે છે:
- કેમિકલ સાયન્સ (Chemical Sciences)
- અર્થ, એટમોસ્ફિયર, ઓશન અને પ્લેનેટરી સાયન્સ (Earth, Atmospheric, Ocean and Planetary Sciences)
- લાઇફ સાયન્સ (Life Sciences)
- મેથેમેટિકલ સાયન્સ (Mathematical Sciences)
- ફિઝિકલ સાયન્સ (Physical Sciences)
ઓનલાઇન અરજી કેવી રીતે કરવી? (Step-by-Step Application Process)
જો તમે આ પરીક્ષા માટે લાયક છો, તો તમે NTA ની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને નીચે આપેલા સ્ટેપ્સ ફોલો કરીને ફોર્મ ભરી શકો છો:
- સ્ટેપ 1: સૌથી પહેલા સત્તાવાર વેબસાઇટ csirnet.nta.nic.in પર જાઓ.
- સ્ટેપ 2: હોમ પેજ પર ઉપલબ્ધ “Joint CSIR-UGC NET June 2026: Registration” લિંક પર ક્લિક કરો.
- સ્ટેપ 3: “New Registration” પર ક્લિક કરો અને તમારું નામ, ઇમેઇલ આઇડી, મોબાઇલ નંબર અને અન્ય પ્રાથમિક વિગતો ભરીને રજીસ્ટ્રેશન કરો.
- સ્ટેપ 4: રજીસ્ટ્રેશન સફળ થયા પછી, તમારા મોબાઇલ અથવા ઇમેઇલ પર એપ્લિકેશન નંબર અને પાસવર્ડ આવશે. તેની મદદથી લોગઇન કરો.
- સ્ટેપ 5: હવે એપ્લિકેશન ફોર્મમાં તમારી શૈક્ષણિક વિગતો, પરીક્ષાના કેન્દ્રની પસંદગી અને વિષય કાળજીપૂર્વક પસંદ કરો.
- સ્ટેપ 6: જરૂરી દસ્તાવેજો જેવા કે પાસપોર્ટ સાઇઝનો ફોટોગ્રાફ, સહી (Signature) અને કેટેગરી સર્ટિફિકેટ સ્કેન કરીને અપલોડ કરો.
- સ્ટેપ 7: તમારી કેટેગરી મુજબ ઓનલાઇન માધ્યમથી અરજી ફીની ચુકવણી કરો.
- સ્ટેપ 8: ફોર્મ સબમિટ કર્યા પછી, “Confirmation Page” ની પ્રિન્ટઆઉટ કાઢી લો અથવા તેને ભવિષ્યના સંદર્ભ માટે PDF તરીકે સેવ કરી લો.
ઉમેદવારો માટે મહત્વની સલાહ
છેલ્લી ઘડીની દોડધામ અને ટેકનિકલ ખામીઓથી બચવા માટે ઉમેદવારોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ 19 જૂન 2026 ની રાહ જોયા વિના વહેલી તકે પોતાનું ફોર્મ ભરી દે. ફોર્મ સબમિટ કરતા પહેલા એકવાર બધી જ વિગતો જેવી કે નામની જોડણી, જન્મતારીખ અને અપલોડ કરેલા ડોક્યુમેન્ટ્સ બરાબર છે કે નહીં તે ચોક્કસ તપાસી લેવું, કારણ કે ખોટી માહિતીના કારણે ફોર્મ રિજેક્ટ થઈ શકે છે.
વધુ વિગતો અને કોઈપણ પ્રકારના લેટેસ્ટ અપડેટ માટે ઉમેદવારોએ માત્ર NTA ની સત્તાવાર વેબસાઇટનો જ સંપર્ક કરવો. તમારી પરીક્ષાની તૈયારીઓ માટે ઓલ ધ બેસ્ટ!